Το Άγιο Πνεύμα στα κείμενα του Ευαγγελιστή Ιωάννη

counter

Λευκωσία 5.5.2017

Του Μητροπολίτη Πάφου Γεωργίου 

Η διδασκαλία για το Άγιο Πνεύμα βρίσκεται σε όλα τα βιβλία της Καινής Διαθήκης, με κάποιες, επουσιώδεις, διαφορές να παρατηρούνται από συγγραφέα σε συγγραφέα. Ανάλογα με τις επιδιώξεις του κάθε ιερού συγγραφέα τονίζονται οι διάφορες λειτουργίες του Πνεύματος και οι τρόποι φανέρωσής του στον κόσμο. Η έξαρση της μιάς ή της άλλης λειτουργίας δεν σημαίνει , όμως, και διαφορά ως προς την θεολογική αντίκρυση του θέματος. Μικρές διαφορές επισημαίνονται και λόγω του χρόνου συγγραφής των διαφόρων βιβλίων της Καινής Διαθήκης.

Αναγνωρίζεται από όλους τους μελετητές ότι η όλη ατμόσφαιρα της θεολογικής σκέψης του Ευαγγελιστού Ιωάννου είναι πνευματική, διαφορετική από όλα τα άλλα βιβλία της Καινής Διαθήκης. Βάσει αυτού εξηγείται και το γεγονός ότι ο τέταρτος ευαγγελιστής παρουσιάζει μιαν πλούσια διδασκαλία περί του Αγίου Πνεύματος και τονίζει την ζωτικής σημασίας θέση Του στη ζωή της Εκκλησίας και των πιστών. Συναντώνται, επίσης, σ’ αυτόν ειδικές και ανεπανάληπτες ονομασίες Του. Παρ’ όλα αυτά η περί του Πνεύματος διδασκαλία της Εκκλησίας είναι ενιαία: Το Άγιο Πνεύμα είναι το μέσον της Θείας Παρουσίας στην Εκκλησία που ολοκληρώνει την εν Χριστώ Αποκάλυψη και απεργάζεται την ηθική τελείωση των πιστών.

Διάφορες έννοιες του όρου «πνεύμα» 

Η λέξη «πνεύμα» τόσο στην ελληνική όσο και στην ιουδαϊκή σκέψη σήμαινε τον άνεμο, τον αέρα που βρίσκεται σε κίνηση. Θα θυμάστε, ίσως, από το γυμνάσιο ότι διδασκόμασταν διάφορες φυσικές μεθόδους διαχωρισμού μιγμάτων, μια από τις οποίες ήταν η λεγόμενη «πνευματική», αυτή δηλαδή που γίνεται με τη βοήθεια του ανέμου, όπως συμβαίνει στην περίπτωση του χωρισμού του σιταριού από το άχυρο. Αφήνεται το μίγμα να πέσει από ψηλά και ο αέρας παρασύρει πιο μακριά το ελαφρύτερο άχυρο και αφήνει πιο κοντά το βαρύτερο σιτάρι. Έχοντας υπόψη του αυτή την πρώτη έννοια του «πνεύματος» ο Ιωάννης αναφέρει ότι «το πνεύμα όπου θέλει πνει»(Ιω.3,8). Ασφαλώς, ο Ευαγγελιστής, υπαινίσσεται ότι το Πνεύμα του Θεού διαφεύγει κάθε έλεγχο, διεισδύοντας παντού.

Στον Ιωάννη, όπως και σε άλλους ιερούς συγγραφείς, το πνεύμα σημαίνει και την πηγή της ζωής. Χαρακτηριστική η φράση «κλίνας την κεφαλήν(ο Ιησούς) παρέδωσε το πνεύμα»(Ιω.19,20). Η αποχώρηση του πνεύματος σηματοδοτεί το τέλος της επίγειας ζωής του Χριστού. Για την πνοή της ζωής που ενεφύσησε ο Θεός στον άνθρωπο, η οποία τον ζωογονεί, και όταν αυτή αποχωρεί ο άνθρωπος αποθνήσκει, γίνεται μνεία και στην Αποκάλυψη: «…και μετά τρεις ημέρας και ήμισυ, πνεύμα Θεού εισήλθεν εις αυτούς(τους δύο νεκρούς) και έστησαν επί τους πόδας αυτών…»(Απ.11,11).

Στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο απαντάται το πνεύμα και ως έδρα της συναισθηματικής διάθεσης του ανθρώπου. Δείχνοντας την ισχυρή συγκίνηση του Χριστού, τη στιγμή που πορευόταν στον τάφο του Λαζάρου, λέγει ο Ιωάννης: «ενεβριμήσατο τω πνεύματι(ο Ιησούς) και ετάραξεν εαυτόν»(Ιω.11,33). Μιλώντας για την επικείμενη προδοσία του Ιούδα, πάλιν ο Χριστός, «εταράχθη τω πνεύματι»(Ιω.13,21).

Είναι φανερό, όμως, ακόμα και σε ένα μη ειδικό μελετητή, ότι σε άλλες έννοιες του πνεύματος εστιάζει την προσοχή του ο Ευαγγελιστής: Είναι η έννοια που δηλώνει τη φύση του Θεού καθώς και το εσχατολογικό συμβάν που διαδέχεται τον υψωθέντα και δοξασθέντα Χριστό.

Η φύσις του Θεού οριζομένη ως «πνεύμα»

Μοναδικός και ανεπανάληπτος είναι ο ορισμός που δίνει ο Ιωάννης για τον Θεό: «Πνεύμα ο Θεός»(Ιω.4,24). Ο ορισμός αυτός δεν άπτεται της ουσίας του Θεού, που είναι ανεξερεύνητη. Ο ορισμός αναφέρεται στο υπερβατικό της ύπαρξής Του και στη φύση Του, σε σχέση προς την ύλη.

Από τον πρώτο κιόλας στίχο του Ευαγγελίου του, ο Ιωάννης μαρτυρεί ότι «Θεός ην ο Λόγος»(Ιω.1,1) και ότι «ούτος ην εν αρχή προς τον Θεόν»(Ιω.1,2). Είναι λογικό συνεπακόλουθο ότι, ως Θεός, ο Λόγος μετέχει της φύσης του Θεού. Είναι λοιπόν ο Ιησούς πνεύμα ζωοποιούν. Γι’ αυτό και ο λόγος και τα ρήματα του Ιησού «πνεύμα εστι και ζωή εστι»(Ιω.6,23). Δι’ αυτού και των ρημάτων Του, η περιοχή του πνεύματος και της αλήθειας διεισδύει εις τον κόσμο. Ο Ιωάννης διευκρινίζει ότι ο Θεός δεν έδωσε σ’ αυτόν περιορισμένο τον φωτισμό και την ενέργεια του Πνεύματος(όπως στους Προφήτες) αλλ’ έδωσε σ’ Αυτόν όλο το Πνεύμα. («Ου γαρ εκ μέτρου δίδωσιν ο Θεός(εις Αυτόν) το Πνεύμα»)(Ιω.3,34). Η φύση του Χριστού, που με αυτό τον τρόπο ορίζεται ως Πνεύμα, διαστέλλεται όπως θα δούμε παρακάτω από το πνεύμα «ου έμελλον λαμβάνειν οι πιστεύοντες εις Αυτόν(Ιω.7,39).

Με βάση τα πιο πάνω μπορούμε να διακρίνουμε μια λεπτή διαφορά μεταξύ του Ιωάννου και των Συνοπτικών. Στους Συνοπτικούς ο Μεσσίας είναι ο υπό του Θεού διά του Πνεύματός Του κεχρισμένος Ιησούς. Η επιτέλεση θαυμαστών έργων εκ μέρους του Χριστού, με τη δύναμη του Πνεύματος, είναι σημείο της έλευσης της βασιλείας του Θεού επί της γης. Στους Συνοπτικούς ο Ιησούς είναι Εκείνος τον οποίο ο Θεός έχρισε «πνεύματι αγίω και δυνάμει»(Πραξ.10,38). Και στον Ιωάννη έχουμε, ασφαλώς, θαυματουργικές εκδηλώσεις του Μεσσία αλλ’αυτές δεν αποδίδονται εις το Πνεύμα το άγιον, αλλ’ απ’ ευθείας στον Χριστό, ο οποίος εκχέει το Πνεύμα το Άγιο στον κόσμο. Στον Ιωάννη ο Μεσσίας δεν είναι ο κεχρισμένος υπό του Θεού, αλλ’ ο ευρισκόμενος εις τους κόλπους του Πατρός, ο οποίος «ην εν αρχή προς τον Θεόν».

Τη λεπτή αυτή διαφορά μπορεί κάποιος να την αντιληφθεί αντιπαραβάλλοντας τα σχετικά κείμενα των Συνοπτικών με το κείμενο του Ιωάννου. Την υιότητα του Ιησού στους Συνοπτικούς βεβαιώνει φωνή εξ ουρανού κατά την ώρα του βαπτίσματος. Στον Ιωάννη η μαρτυρία του βαπτιστού προηγείται του βαπτίσματος. Είναι αποκάλυψη προς αυτόν, ως Προφήτην (πάντες γαρ είχον αυτόν ως προφήτην). Λέγει ο Βαπτιστής: «Καγώ ουκ ήδειν αυτόν, αλλ’ ο πέμψας με βαπτίζειν εν ύδατι, εκείνος μοι είπεν∙ εφ’ον αν ίδης το Πνεύμα καταβαίνον και μένον επ’ αυτόν, ούτος εστιν ο βαπτίζων εν Πνεύματι Αγίω»(Ιω.1,33).

   

Το Πνεύμα μέσον ηθικής αναγεννήσεως του ανθρώπου

Ο Θεός όντας πνεύμα, αιώνιο και αναλλοίωτο, είναι η αλήθεια και η ζωή. Ως εκ τούτου η σχέση του ανθρώπου με τον Θεό είναι, κατά τον Ιωάννη, σχέση «εν πνεύματι και αληθεία»(Ιω.4,23-24). Εφ’ όσον, μάλιστα, «το πνεύμα εστι το ζωοποιούν»(Ιω.6,63) είναι πρόδηλο ότι «ο γεγεννημένος εκ του πνεύματος πνεύμα εστί»(Ιω.3,6) και «εκ του Θεού γεννάται»(Ιω.1,13).

Παρόλο ότι «το γεγεννημένον εκ της σαρκός σάρξ εστιν», έχει ο άνθρωπος αυτός τη δυνατότητα να αναγεννηθεί «εν πνεύματι». Η αναγέννηση αυτή αποτελεί και τον ύψιστο σκοπό του ανθρώπου, εάν αυτός θέλει την είσοδό του στη ζωή. «Εάν μη τις γεννηθή εξ ύδατος και πνεύματος, ου δύναται εισελθείν εις την βασιλείαν του Θεού»(Ιω.3,5). 

Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης αναφέρει ότι η αναγέννησις των ανθρώπων «εν πνεύματι και αληθεία» αρχίζει από τη στιγμή κατά την οποία το φως ήλθε στον κόσμο, από τη στιγμή της σάρκωσης του Λόγου. Η σάρκωση του Λόγου εγκαινιάζει την έναρξη του πνευματικού κόσμου και την κλήση του ανθρώπου στο μήνυμα του Θεού. Αυτό δεν έρχεται σε αντίθεση προς άλλο χωρίο του τέταρτου Ευαγγελίου όπου αναφέρεται ότι «ούπω γαρ ην Πνεύμα Άγιον ότι ο Ιησούς ουδέπω εδοξάσθη»(Ιω.7,39). Η κύρια δράση του Πνεύματος του Θεού τοποθετείται χρονικά στο σημείο της δόξης του Χριστού και της αναχώρησής Του από τον κόσμο τούτο. Το αναφέρει ο ίδιος ο Χριστός στα λόγια που μας διέσωσε ο Ιωάννης: «Συμφέρει υμίν, ίνα εγώ απέλθω. Εάν γαρ μη απέλθω, ο Παράκλητος ουκ ελεύσεται προς υμάς. Εάν δε πορευθώ, πέμψω αυτόν προς υμάς»(Ιω.16,7). Ο Ιωάννης θεωρεί την κύρια δράση του Πνεύματος στη ζωή της Εκκλησίας μετά την Ανάσταση του Χριστού. Ταυτόχρονα, όμως, όπως φαίνεται από όλα τα κείμενά του, θεωρεί ότι η εσχατολογική εποχή, η εποχή της δραστηριοποιήσεως του Πνεύματος, αρχίζει με την σάρκωση του Χριστού. Ο Χριστός είναι ο φορεύς του Πνεύματος και ως Μεσσίας και ως ερχόμενος εκ των κόλπων του Πατρός. Το έργο του Πνεύματος, η «άνωθεν» γέννηση του πιστού, αυτό που ο Απόστολος Παύλος ονομάζει δημιουργία καινής κτίσεως, είναι, έτσι, συνδεδεμένο με το «παρόν» του Ιησού Χριστού και τη διδασκαλία του.

Είναι, ωστόσο, σαφής η μαρτυρία του Ευαγγελιστού ότι η αυτόνομη και κύρια δράση του Πνεύματος αρχίζει μετά την δόξα του Χριστού. Επανειλημμένα ο Ιωάννης αναφέρεται στα λόγια του Χριστού «περί του πνεύματος ού έμελλον λαμβάνειν οι πιστεύοντες εις αυτόν»(Ιω.7,39). Κατά την επίγεια ζωή του Χριστού η δράση του Πνεύματος παραμένει κεκρυμμένη.

Το σημείο της επίσημης έναρξης του έργου του Αγίου Πνεύματος και της εκπλήρωσης των υποσχέσεων του Χριστού βρίσκεται στον 22^ο στίχο του εικοστού κεφαλαίου του Ευαγγελίου του Ιωάννου, στα λόγια του Χριστού προς τους μαθητές μετά την Ανάστασή του: «Λάβετε Πνεύμα Άγιον». Ο Ιωάννης δεν αναφέρεται ούτε στην Ανάληψη ούτε στην Πεντηκοστή. Στα λόγια αυτά του Χριστού, επομένως, συγκεντρώνονται και η Ανάληψη και η Πεντηκοστή. Από τη στιγμή εκείνη ο Χριστός καθίσταται όχι μόνο εκείνος διά του οποίου δίνεται το Πνεύμα στους μαθητές και στον κόσμο αλλά και ο χορηγός του Πνεύματος. Από τη στιγμή αυτή το Άγιο Πνεύμα θα μένει με τους μαθητές και τους πιστούς εις τον αιώνα, θα τους οδηγεί «εις πάσαν την αλήθειαν» και θα είναι η μαρτυρία ότι ο Θεός μένει μαζί τους «εις τους αιώνας». Λέγει χαρακτηριστικά ο Ιωάννης: «Εν τούτω γινώσκομεν ότι εν αυτώ μένομεν και αυτός εν ημίν, ότι εκ του Πνεύματος αυτού δέδωκεν ημίν»(Α΄ Ιω.4,13).    

Ονομασίες του Πνεύματος στον Ιωάννη

Πέραν των ονομασιών «Άγιο Πνεύμα», «Πνεύμα του Θεού», «Πνεύμα του Χριστού», κλπ, στον Ιωάννη συναντούμε νέους όρους για το Άγιο Πνεύμα, άγνωστους στα υπόλοιπα βιβλία της Καινής Διαθήκης. Ο Ευαγγελιστής μιλά περί του «Παρακλήτου» και περί του «Πνεύματος της αληθείας». Μερικοί θεώρησαν ότι άλλος είναι ο Παράκλητος κα άλλο το Άγιο Πνεύμα. Εξετάζοντας, όμως, τα διάφορα χωρία του Ιωάννου βλέπουμε ότι οι όροι «Παράκλητος», «Πνεύμα Άγιον» και «Πνεύμα της Αληθείας» εναλλάσονται, και η μια ονομασία συχνά χρησιμεύει για επεξήγηση και διασάφηση της άλλης. Έτσι στο Ιω.14,16 («…και εγώ ερωτήσω τον Πατέρα και άλλον Παράκλητον δώσει υμίν, ίνα μένη μεθ’υμών εις τον αιώνα, το Πνεύμα της αληθείας, ό ο κόσμος ου δύναται λαβείν…») ο Παράκλητος ταυτίζεται προς το Πνεύμα της αληθείας, ενώ στο 14,26, «Ο δε Παράκλητος, το Πνεύμα το Άγιον..», ταυτίζεται προς το Άγιον Πνεύμα. Στον Ιωάννη, επομένως, το Άγιο Πνεύμα, ως φορέας της αληθείας και ως θεία δύναμη ονομάζεται και «Πνεύμα της αληθείας» και «Παράκλητος».

Οι ονομασίες αλλά και η δράση του Πνεύματος είτε ως Παρακλήτου, είτε ως Πνεύματος της αληθείας, είτε ως Αγίου Πνεύματος, κατανοούνται μέσα σ’ αυτά τα πλαίσια. Η Παλαιά Διαθήκη μιλά περί της εκχύσεως του Αγίου Πνεύματος «εν ταις εσχάταις ημέραις». Και ο Ιωάννης μιλά για τον Παράκλητο ως το Πνεύμα της επαγγελίας που δίδεται στην εσχατολογική κοινότητα, μετά την «ύψωσιν» του Χριστού. Το Πνεύμα το Άγιον όχι μόνο θα συνιστά την παρουσία του Χριστού στην Εκκλησία αλλά και θα συνεχίσει το έργο Του. Θα είναι, ακόμα η κατευθυντήρια δύναμη για τη γνώση της αληθείας και την ηθικοποίηση της κοινότητας. Αυτής της εσχατολογικής δράσης του Πνεύματος ουσιώδες στοιχείο είναι η «παράκλησις», ως προτροπή και ενίσχυση και παρηγορία.

Εκπόρευση και αποστολή του Πνεύματος στον κόσμο

Για την προέλευση του Πνεύματος ως Πνεύματος του Θεού έχουμε μόνο μια μαρτυρία. Τον στίχο του Ιω.15,26: «Το Πνεύμα της αληθείας ό παρά του Πατρός εκπορεύεται». Στον κόσμο στέλλεται από τον Πατέρα, αλλά και τον Υιόν, ή δίδεται στους μαθητές από τον Πατέρα, ή έρχεται σ’ αυτούς, όπως φαίνεται εις τα σχετικά χωρία του Ιωάννου: «..Το Πνεύμα το Άγιον ό πέμψει ο Πατήρ εν τω ονόματι μου»(14,26) ή «όταν δε έλθη ο Παράκλητος όν εγώ πέμψω υμίν παρά του Πατρός..»(15,26), ή «και εγώ ερωτήσω τον Πατέρα και άλλον Παράκλητον δώσει υμίν…»(14,16), ή «..εάν γαρ εγώ μη απέλθω, ο Παράκλητος ουκ ελεύσεται προς υμάς..»(16,7).

Εκπορευόμενον, λοιπόν, εκ του Πατρός, το Πνεύμα το Άγιον στέλλεται στον κόσμο, κατά τον Ιωάννη, είτε υπό του Πατρός, όπως τονίζουν οι Συνοπτικοί, είτε και υπό του Υιού, ή εν τω ονόματι του Υιού. Η παρέμβαση του Υιού στην αποστολή του Αγίου Πνεύματος πραγματοποιείται μόνο μετά το Πάθος και την Ανάσταση. Γίνεται δυνάμει της εν Χριστώ απολυτρώσεως και της εκ δεξιών του Πατρός καθέδρας του. Η μαρτυρία του Ευαγγελιστού είναι σαφής: «..Εάν γαρ μη απέλθω, ο Παράκλητος ουκ ελεύσεται προς υμάς∙ εάν δε πορευθώ, πέμψω αυτόν προς υμάς»(Ιω.16,7).

Η αποστολή του Πνεύματος δεν είναι στατική αλλά δυναμική και ενεργητική. Αναπληρώνει τον Υψωθέντα Χριστόν, διδάσκει και οδηγεί τους πιστούς «εις πάσαν την αλήθειαν», παραμένει δε με τους πιστούς «εις τον αιώνα»(Ιω.14,16). Η αποστολή του Πνεύματος και η παραμονή Του ανάμεσα στους πιστούς «εις τον αιώνα», συνιστά την εγγύηση της γνησιότητας της Εκκλησίας έναντι του κόσμου του ψεύδους ο οποίος «ου δύναται λαβείν αυτό»(Ιω.14,17).

Πώς ο πιστός προσοικειούται το Άγιο Πνεύμα

«Εάν αγαπάτε με, τας εντολάς τας εμάς τηρήσατε και εγώ ερωτήσω τον Πατέρα και άλλον Παράκλητον δώσει υμίν, ίνα μένη μεθ’υμών εις τον αιώνα»(Ιω.14,15-16). Προϋπόθεση έλευσης του Παρακλήτου τίθεται, δηλαδή, η προς τον Χριστό αγάπη η οποία έχει ως αναγκαίο επακόλουθο την τήρηση των εντολών Του. Η αγάπη, όμως, στον Ιωάννη παίρνει νέες διαστάσεις και ταυτίζεται προς τον ίδιο τον Θεό. Εφ’όσον, μάλιστα, «ο μένων εν τη αγάπη εν τω Θεώ μένει και ο Θεός εν αυτώ»(Α΄Ιω.4,16), τα όρια της αγάπης εγγίζουν τα όρια της πίστης. Πίστη χωρίς την αγάπη, κατά τον Ιωάννη, είναι ψευδής και ανύπαρκτη. Είναι χαρακτηριστικό αυτό που αναφέρει ο Ευαγγελιστής στην Α΄ Καθολική του επιστολή: «Ο μη αγαπών ουκ έγνω τον Θεόν, ότι ο Θεός αγάπη εστί»(Α΄Ιω.4,8).  

Πίστη, λοιπόν, γνώση του Θεού, αγάπη προς κάθε κατεύθυνση και τήρηση των εντολών αποτελούν τις αναγκαίες προϋποθέσεις  για τη χορήγηση του Αγίου Πνεύματος. Συμπεραίνουμε, επομένως, από αυτό, ότι η δωρεά και επενέργεια του Αγίου Πνεύματος περιορίζεται στα όρια των πιστών και της Εκκλησίας και δεν αποτελεί απροϋπόθετη πραγματικότητα που ενεργεί σ’ όλο τον κόσμο. Ο κόσμος που κείται εκτός της θείας πραγματικότητας, η οποία εκδηλώνεται με τις πιο πάνω προϋποθέσεις, δεν μπορεί να καταστεί δέκτης και φορέας του Αγίου Πνεύματος. Ας μη ξεχνούμε ότι στον Ιωάννη, το Άγιο Πνεύμα, δίδεται αρχικά από τον Χριστό στους μαθητές(«Λάβετε Πνεύμα άγιον»(Ιω.20,12) και όχι σε όλο τον κόσμο.

Και στους Συνοπτικούς η επενέργεια του Αγίου Πνεύματος δεν είναι απροϋπόθετη. Είναι δυνατή σ’ εκείνους που αγωνίζονται υπέρ του Χριστού, προϋποθέτει, επομένως, την πίστη σ’ Αυτόν. Ο Ματθαίος π.χ. αναφέρεται στην απολογία των διωκωμένων: «Ου γαρ υμείς εστε οι λαλούντες, αλλά το Πνεύμα του Θεού το λαλούν εν υμίν»(Ματθ.10,20). Και ο Λουκάς: «Το γαρ Άγιον Πνεύμα διδάξει υμάς εν αυτή τη ώρα α δει ειπείν»(Λουκ.12,12). Στις Πράξεις, ο Πέτρος απαντώντας στους Αρχιερείς και τους άρχοντες αναφέρεται στο «Πνεύμα το Άγιον ο δέδωκεν ο Θεός τοις πειθαρχούσιν αυτώ»(Πρ.5,32).

Όπως και στη λοιπή Αποστολική παράδοση, έτσι και στον Ιωάννη, ως μέσον παροχής του Αγίου Πνεύματος στους πιστεύοντες είναι το Βάπτισμα. Αρκετά χωρία του Ιωάννου μαρτυρούν το μέσον αυτό προσοικειώσεως του Πνεύματος. Ανάμεσα σ’ αυτά είναι οι λόγοι του Χριστού προς τον Νικόδημο «εάν μη τις γεννηθή εξ ύδατος και πνεύματος ου δύναται εισελθείν εις την βασιλείαν του Θεού»(Ιω.3,5), καθώς και η διδασκαλία της Α΄ Καθολικής Επιστολής: «Ούτος εστιν ο ελθών δι’ ύδατος και αίματος, Ιησούς Χριστός∙ ουκ εν τω ύδατι μόνον, αλλ’ εν τω ύδατι και τω αίματι∙ και το Πνεύμα εστι το μαρτυρούν ότι το Πνεύμα εστιν η αλήθεια»(Α΄ Ιω.5,6). Κάποιοι μελετητές βλέπουν αναφορά στο χριστιανικό Βάπτισμα ως μέσον μεταδόσεως του Πνεύματος και στο χωρίον «…και εξήλθεν ευθύς(εκ της πλευράς αυτού) αίμα και ύδωρ»(Ιω.19,34).    

Είναι ξεκάθαρο ότι εκείνο που ενδιαφέρει κυρίως τον Ιωάννη είναι η χορήγηση του Πνεύματος προς τον σκοπό της «άνωθεν γεννήσεως» και εν συνεχεία της εισόδου στη βασιλεία των ουρανών.

Το έργο του Αγίου Πνεύματος στη Χριστιανική κοινότητα και στον κόσμο

Το έργο του Αγίου Πνεύματος στον Ιωάννη δεν παρουσιάζει τις ενθουσιαστικές εκδηλώσεις και τα εκστατικά φαινόμενα(όπως είναι π.χ. η γλωσσολαλιά) που παρατηρούνται στις Πράξεις των Αποστόλων και στις επιστολές του Παύλου. Τα έκτακτα γεγονότα της νέας εν Χριστώ ζωής, στον Ιωάννη, δεν παρουσιάζονται ως θαυματουργικές εκχύσεις και εκδηλώσεις του Πνεύματος αλλά ως ομαλές αποκαλύψεις και ενέργειές Του που προάγουν το έργο της Εκκλησίας. Το έργο του Πνεύματος δεν στοχεύει μόνο στον καταρτισμό των αγίων αλλά και στη μεταστροφή και σωτηρία του κόσμου. Στην αρχιερατική προσευχή Του ο Χριστός αναφέρει: «Ου περί τούτων δε ερωτώ μόνον αλλά και περί των πιστευόντων διά του λόγου αυτών εις εμέ»(Ιω.17,20). Στον Ιωάννη προβάλλει η αναγκαιότητα της σωτηρίας όλων, πράγμα που απαιτούσε ηθική τελείωση της κοινότητας, που αποτελεί φροντίδα του Πνεύματος.

Ποιές, όμως, είναι οι επί μέρους ενέργειες του Αγίου Πνεύματος στους πιστούς, όπως προκύπτουν από τα κείμενα του Ιωάννου; Αναφέρθηκαν ήδη, τις επαναλαμβάνω πιο αναλυτικά:

α) Επικυρώνει το έργο του Χριστού και υπενθυμίζει στους μαθητές όσα εδίδαξε ο Χριστός. «Εκείνος υμάς διδάξει πάντα και υπομνήσει υμάς πάντα ά είπον υμίν»(Ιω.14,26)

β) Επιβεβαιώνει τη θεότητα του Χριστού και μαρτυρεί τη δόξα Του. «Το Πνεύμα εστι το μαρτυρούν(ότι δηλαδή ούτος εστιν ο ελθών  δι’ ύδατος και αίματος Ιησούς Χριστός). Και το «Πνεύμα εστιν η αλήθεια»(Α΄Ιω.5,6). Αλλά και «Εκείνος εμέ δοξάσει»(Ιω.16,14). Διά της μαρτυρίας του Αγίου Πνεύματος επιβεβαιώνεται και η βαθύτερη αλήθεια, χωρίς την οποία κάποιοι θα ολιγοπιστούσαν ότι δηλαδή «ταύτα έδει παθείν τον Χριστόν και εισελθείν εις την δόξαν  αυτού».

γ) Προεκτείνει το έργο του Χριστού εις τον αιώνα και καθιστά σαφές ότι η αναγέννηση των πιστών προϋποθέτει την αποδοχή του έργου του Χριστού. «…Οδηγήσει υμάς εις πάσαν την αλήθειαν∙ ου γαρ λαλήσει αφ’ εαυτού, αλλ’ όσα αν ακούση λαλήσει και τα ερχόμενα αναγγελεί υμίν»(Ιω.16,13).

Διδάσκει τους πιστούς και οδηγεί αυτούς «εις πάσαν την αλήθειαν». Η διδαχή αναφέρεται στους ήδη πιστεύσαντες ενώ το κήρυγμα, κατά τους μελετητές, αναφέρεται σ’ αυτούς που δεν έχουν εισέλθει ακόμα στην Εκκλησία. Με τη διδασκαλία του Πνεύματος η Εκκλησία γίνεται ο αυθεντικός φορέας της αλήθειας αλλά και το ορμητήριο άμυνας εναντίον κάθε ετεροδιδασκαλίας. Είναι γνωστή και η έκφραση των Πατέρων στις Οικουμενικές Συνόδους: «Έδοξε τω Αγίω Πνεύματι και ημίν».

          Η προφητεία, έργο του Αγίου Πνεύματος,(«και τα ερχόμενα αναγγελεί υμίν») δεν είναι μόνο μέσον προς οικοδομή του σώματος της Εκκλησίας, αλλά και  μέσον άμυνας έναντι των ψευδοπροφητών που είχαν, ήδη, στην εποχή του Ιωάννου, αναφανεί στην Εκκλησία. Γι’ αυτό και παραγγέλλει ο Ιωάννης: «Μη παντί πνεύματι πιστεύετε αλλά δοκιμάζετε τα πνεύματα ει εκ Θεού εστιν, ότι πολλοί ψευδοπροφήται εξεληλύθησαν εις τον κόσμον»(Α΄ Ιω.4,1).

          Τα πιο πάνω αποτελούν το έργο του Πνεύματος μέσα στην Εκκλησία, την πιστεύουσα κοινότητα, του οποίου λαμβάνουν πείρα  οι τηρούντες τις εντολές του Χριστού, οι οποίοι δέχονται την ευεργετική δράση του Πνεύματος και γίνονται και φορείς Του. Το έργο, όμως, αυτό δεν εξαντλεί τη δραστηριότητα του Πνεύματος, που επεκτείνεται και προς τους έξω, που δεν ανήκουν στην Εκκλησία. Γράφει, ο Ευαγγελιστής, μεταφέροντας τους λόγους του Χριστού: «…και ελθών εκείνος(ο Παράκλητος), ελέγξει τον κόσμον περί αμαρτίας και περί δικαιοσύνης και περί κρίσεως. Περί αμαρτίας μεν, ότι ου πιστεύουσιν εις εμέ∙ περί δικαιοσύνης δε, ότι προς τον πατέρα μου υπάγω και ουκέτι θεωρείτε με∙ περί δε κρίσεως ότι ο άρχων του κόσμου τούτου κέκριται»(Ιω.16,8-11). Η δράση του Αγίου Πνεύματος έχει εδώ δικανικό χαρακτήρα. Ελέγχει και κατηγορεί τον κόσμο που δεν μπορεί να το πάρει «ότι ου θεωρεί αυτό, ουδέ γινώσκει αυτό»(Ιω.14,17). Ελέγχει και κρίνει τον κόσμο γιατί δεν επίστευσε στον Χριστό και ως εκ τούτου αμαρτάνει. Ο κόσμος δεν κατανόησε τον Χριστό ως δίκαιον και αρνήθηκε τη δικαιοσύνη Του. Γι’ αυτό, έργο του Αγίου Πνεύματος είναι η αποκατάσταση της δικαιοσύνης του Χριστού και η αναγνώριση της σταυρικής Του θυσίας ως πράξεως δικαιοσύνης και όχι αδικίας. Ο Χριστός δεν υφίσταται το πάθος ως ένοχος ο ίδιος, αλλά ως αθώος που εξυπηρετεί τον βαθύτερο σκοπό της θείας Αποκαλύψεως. Εξαίρεται έτσι η δικαιοσύνη του Θεού εφ’όσον ο Χριστός διά του θανάτου πορεύεται προς τον Πατέρα. Η τρίτη πλευρά του ελέγχου του Πνεύματος έναντι του κόσμου είναι η κρίση και καταδίκη του άρχοντα του κόσμου, κάθε τι του κοσμικού. Ο άρχων του κόσμου, διά του πάθους και της αναστάσεως του Χριστού, έχει πλέον χάσει την εξουσία του πάνω στην ανθρωπότητα.

          Το Άγιο Πνεύμα ως πρόσωπο

          Θα ήθελα, λόγω χρονικού περιορισμού, να τελειώσω την μερική και ελλιπή, όχι πλήρη, αυτή παρουσίαση για τη θέση του Αγίου Πνεύματος στον Ιωάννη, τεκμηριώνοντας, κατά τα κείμενα του Ευαγγελιστού, ότι το Άγιο Πνεύμα είναι ξεχωριστό πρόσωπο και όχι μια αόριστος δύναμη του Θεού. Τονίζοντας την αυτοτέλεια και την προσωπικότητα του Αγίου Πνεύματος ο Ιωάννης λέγει:

          Ο Παράκλητος εκπορεύεται εκ του Πατρός(Ιω.15,26), στέλλεται υπό του Πατρός ή υπό του Υιού εις τον κόσμο, έρχεται στους μαθητές ως ανεξάρτητο πρόσωπο(Ιω.16,7,12) και οι μαθητές λαμβάνουν Αυτόν όπως έλαβον τον Υιόν(Ιω.14,16), ενώ ο κόσμος ως μη θεωρών Αυτόν, δεν δέχεται Αυτόν(Ιω.14,17). Το Πνεύμα το Άγιο είναι ο άλλος Παράκλητος, κατ’ αντιδιαστολή προς τον Ιησού Χριστό.

          Εκτός τούτου ο Ιωάννης τονίζει τον προσωπικό χαρακτήρα του Πνεύματος χρησιμοποιώντας σχετικές αντωνυμίες: έτσι ο Παράκλητος ονομάζεται «αυτός», «εκείνος». Χρησιμοποιείται ακόμα η αυτοπαθής αντωνυμία «εαυτός».(«Ου γαρ λαλήσει αφ’ εαυτού»(Ιω.16,κ13). Όλα αυτά χαρακτηρίζουν τον προσωπικό χαρακτήρα του Πνεύματος.

          Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης αξιώθηκε να δει την Εκκλησία να ανθεί, να αυξάνεται σε αριθμό πιστών και να επεκτείνεται γεωγραφικά. Οι ενθουσιαστικές τάσεις των πρώτων χρόνων άρχισαν να υποχωρούν και άρχισε να εδραιώνεται η πεποίθηση ότι η Εκκλησία θα μείνει «εις τον αιώνα» μαζί με το Άγιον Πνεύμα, κατά την επαγγελία του Χριστού. Με την περί Πνεύματος διδασκαλία του, ο Ιωάννης, κάτω απ’ αυτές τις συνθήκες, θέτει ισχυρά τα ερείσματα της Εκκλησίας ως πνευματικής  καταστάσεως που δρα στον κόσμο και κηρύσσει την «άνωθεν γέννησιν» με σκοπό την είσοδο όλων στη βασιλεία του Θεού. Τονίζει τη σπουδαιότητα της κατοχής του Αγίου Πνεύματος, ως ειδοποιού διαφοράς των πιστών έναντι του κόσμου, της πλάνης και των ψευδοδιδασκάλων.

          Ας ευχηθούμε και εμείς όπως αυτό το Πανάγιον Πνεύμα «σκηνώση εν ημίν», μας καθαρίσει «από πάσης κηλίδος», οδηγώντας μας «εις πάσαν την αλήθειαν» και όπως σώσει «τας ψυχάς ημών». 

Μια ξεχωριστή προσευχή στο Πνεύμα το Άγιον

counter

Μια ξεχωριστή προσευχή στο Άγιο Πνεύμα

Βασιλεύ Ουράνιε, Παράκλητε, το Πνεύμα το Άγιον, ελθέ μεθ’ ημών και αγίασον ημάς. (Ιωαν. ιδ’ 17).

Πνεύμα Οδηγητικόν, οδήγει ημάς επί τρίβους δικαιοσύνης. (Ιωαν. ιδ’ 17).

Πνεύμα Διδακτικόν, κατάστησον ημάς διδακτούς Θεού. (Α’ Κορ. β’ 13).

Πνεύμα Αληθείας, αποκάλυπτε εις ημάς τα μυστήρια της Βασιλείας των Ουρανών. (Ιωαν. ιδ’ 17).

Πνεύμα Σοφίας, διάνοιγε τους οφθαλμούς της διανοίας μας ίνα κατανοή τα θαυμάσια εκ του Νόμου Σου. (Α’ Κορ. ιβ 8 – Ψαλμ. 118).

Πνεύμα Συνέσεως, απομάκρυνε την αφροσύνη μας. (Β’ Τιμ. α’ 7).

Πνεύμα Υπομνηματικόν, υπενθύμιζε εις ημάς τον υψηλόν μας προορισμόν. (Ιωαν.ιδ’. 17)

Πνεύμα Παράκλητον, ενίσχυε ημάς εις τας θλίψεις του βίου τούτου. (Ιωαν. ιδ’ 17).

Πνεύμα Ευθές, εγκαίνισον εν τοις εγκάτοις ημών. (Ψαλ. Ν’ 12).

Πνεύμα Δυνάμεως, ενίσχυε ημάς εις την άρσιν του καθ’ ημέραν σταυρού μας. (Πραξ. α’ 8).

Πνεύμα Φωτός, καταύγαζε τα σκότη της νυκτός της παρούσης ζωής.

Πνεύμα Ερευνητικόν, ερευνόν και ετάζον καρδίας και νεφρούς, χάριζε εις ημάς συνείδησιν αγαθήν. (Α’ Κορ. β’ 10).

Πνεύμα Λαλούν, λάλει αγαθά εις τας καρδίας ημών. (Ματθ. ι’ 20).

Πνεύμα Ζωοποιούν, ανόρθωσον τα εκ της αμαρτίας παραλελυμένα και νεκρά μας μέλη. ( Ιωαν. ς’ 63).

Πνεύμα Πληρούν, πλήρωσον τας καρδίας ημών, πίστεως, ελπίδος και αγάπης. (Λουκ. α’ 41).

Πνεύμα Προφητικόν, χάριζε εις ημάς παρρησίαν προφήτου εις τας πονηράς κα δυσκόλους ημέρας μας. (Πραξ. α’ 16).

Πνεύμα Υιοθεσίας, κάμε να κράζωμεν εκ βάθους καρδίας, Αββά ο Πατήρ. (Ρωμ. η’ 15).

Πνεύμα Ελευθερίας, ελευθέρωσον ημάς από τα σύγχρονα είδωλα . (Β’ Κορ.γ’ 17).

Πνεύμα Συναντιλήψεως, γίνου αντιλήπτωρ εις τας ασθενείας μας. (Ρωμ. η’ 26).

Πνεύμα Μεσιτικόν, μεσίτευε υπέρ ημών «στεναγμοίς αλαλήτοις». (Ρωμ. η’ 26).

Πνεύμα Αγάπης, δημιούργησε εντός ημών καρδίας παλλομένας από αγάπην και αφοσίωσιν. (Β’ Τιμ. α’ 7).

Πνεύμα Μαρτυρούν, κατάστησέ μας ζώσαν μαρτυρίαν Ιησού Χριστού εις την εποχήν μας. ( Εβρ. ι’ 15).

Πνεύμα Κύριον, αποκάλυψον εις ημάς την αληθινήν Σου λατρείαν . (Α’ Κορ. ιβ’ 5).

Πνεύμα Κατασκηνούν, ελθέ και σκήνωσον εν ημίν. (Α’ Κορ. ς’ 19).

Και καθάρισον ημάς από πάσης κηλίδος,

Και σώσον Αγαθέ τας ψυχάς ημών.

Αμήν.

Πηγή: dogma, Ιερά Μονή Παντοκράτορος

Ο Θεός το Άγιον Πνεύμα

counter

Αγίου Ιωάννου της Κροστάνδης[1] «Και εγώ ερωτήσω τον Πατέρα και άλλον παράκλητον δώσει υμίν, ίνα μένη μεθ' υμών εις τον αιώνα» (Ιω. 14,16). Το Άγιον Πνεύμα ονομάζεται «Παράκλητος» (Ιω. 14, 26) συμφώνως προς την φύσιν Αυτού, η οποία είναι ειρήνη, χαρά και άπει­ρος μακαριοτής και ένεκα της ενεργείας Του επι των ψυχών των πιστών, τας οποίας ενισχύει ως μήτηρ εις τας αρετάς των, τας ταλαιπωρίας, τας θλίψεις και τας ασθενείας και εις τας μεγάλας πράξεις της πίστεως. Ονομάζεται δε Παράκλητος και προς αντίθεσιν προς το πονηρόν πνεύμα της απογοητεύσεως το οποίον συχνά προσβάλλει τας ψυχάς. Παν φαινόμενον έχει την αιτίαν του.  Τοιουτοτρόπως όταν κάμητε μίαν καλήν πράξιν αισθάνεσθε χαράν και ανακούφισιν εις τας ψυχάς σας. Διατί δε; Διότι το Άγιον Πνεύμα είναι εντός υμών είναι παντού και πλη­ροί τα πάντα˙ είναι ο θησαυρός πάσης ευλογίας, ο οποίος μας παρηγορεί. Αν τουναντίον κάμης κακήν πράξιν, ή και όταν ακόμη δέν κάμης τοιαύτην και μόνον την σκεφθής, αισθάνεσαι οδυνηράν απαγοήτευσιν εις την ψυχήν σου. Διατί δε; Διότι επέτρεψας το πονηρόν πνεύμα της απογοητεύσεως να σε καταλάβη. Π.χ. αρχίζεις να προσεύχεσαι και καταβάλλεσαι από την απογοήτευσιν, ενώ όταν ήρχιζες την προσευχήν σου δεν ησθάνεσο αυτήν˙ ή αρχίζεις την ανάγνωσιν βιβλίου πνευματικού πε­ριεχομένου -λ.χ της Αγίας Γραφής- και καταβάλλεσαι από την απογοήτευσιν, την ραθυμίαν, την αμφιβολίαν, την απιστίαν και την δυσπιστίαν. Διατί; Διότι πειράζεσαι από τα πονηρά πνεύ­ματα της απογοητεύσεως, της αμφιβολίας και της απιστίας, τα οποία χρησιμοποιούν την πανουργίαν των εναντίον σου. Ή είσαι εις τον Ναόν καί παρακολουθείς την Θείαν Λειτουργίαν και αισθάνεσαι ανίαν, δυσανασχέτησιν˙ η απαγοήτευσις σε έχει καταλάβη. Και πάλιν διατί; Διότι τα πονηρά πνεύματα της ραθυμίας και αθυμίας χρησιμοποιούν την πανουργίαν των εναν­τίον σου. Ή πάλιν αρχίζεις την συγγραφήν θρησκευτικού βιβλίου -κηρύγματος λ.χ.- και αισθάνεσαι το σκότος και την ψυχρό­τητα εις την καρδίαν σου, ενώ το σώμα σου καταβάλλεται από την ανικανότητα και αδυναμίαν. Διατί; Διότι οι αόρατοι εχθροί σε πολεμούν. Το Άγιον, λοιπόν, Πνεύμα είναι απολύτως χρήσιμον εις όλους μας δι' όλα μας τα καλά έργα. Ειναι η δύναμις, το φώς, η ειρήνη και η ανακούφισίς μας. Όλαι αι ευλογίαι της ψυχής, ήτοι πάν ό,τι αποτελεί την πραγματικήν ζωήν, την ειρήνην και την χαράν της ψυχής, έρχε­ται εκ του Θεού! Γνωρίζω τούτο εκ πείρας. Η καρδία μου, μου το λέγει. Σύ, Πανάγιον Πνεύμα, είσαι ο θησαυρός όλων των ευλογιών! Επί πολύν καιρόν δεν ηδυνάμην σαφώς να εννοήσω διατί είναι απαραίτητον να ενισχύεται η ψυχή μας από το Πανάγιον Πνεύμα. Τώρα όμως ο Πανοικτίρμων Κύριος μοι έδωσε να εννοήσω πόσον απαραίτητον είναι τούτο. Ναι! είναι απαραίτητον εκάστην στιγμήν της ζωής μας, όπως είναι απαραίτητος η αναπνοή· είναι απαραίτητον κατά την προσευχήν μας και καθ' όλην την ζωήν μας. Αν δεν ενισχύση την ψυχήν μας, αυτή ρέπει προς κάθε αμαρτίαν και τον πνευματικόν θάνατον εξασθενεί, χάνει κάθε δύναμιν ένεκα του κακού, το οποίον εισέρ­χεται εις την καρδίαν και γίνεται ανίκανος προς κάθε καλόν. Άνευ της ενισχύσεως του Αγίου Πνεύματος, αισθάνεται κανείς πως η καρδία υπονομεύεται από διάφορα κακά και είναι έτοιμη να βυθισθή εις εκάστην στιγμήν εις την άβυσσον αυτών. Πρέ­πει, λοιπόν, η καρδία μας να ίσταται σταθερά ως επί βράχου. Και ο βράχος αυτός είναι το Άγιον Πνεύμα. Αυτό ενισχύει τας δυνάμεις μας· και όταν ο άνθρωπος προσεύχεται, το Άγιον Πνεύμα ενισχύει την καρδίαν του με την πίστιν και την ελπίδα ότι θα λάβη εκείνο δια το οποίον προσεύχεται. Αυτό πυρπολεί την ψυχήν με αγαλλίασιν, καλάς σκέψεις και ενισχύει τον νουν και την καρδίαν. Αν ο άνθρωπος πρόκειται να εκτελέση έργον τι, Αυτό τονώνει την ψυχήν του με την πεποίθησιν της σπουδαιότητος και της αναγκαιότητος της εργασίας του και με ακατανίκητον υπομονήν η οποία καταβάλλει όλας τας δυσκο­λίας. Αυτό εμπνέει εις τον άνθρωπον, εις τας σχέσεις του με ανθρώπους διαφόρου θέσεως και των δύο φύλων, σεβασμόν προς τους ομοίους του, οι οποίοι έγιναν κατ' εικόνα Θεού -οποιοιδήποτε και αν είναι- και εξηγοράσθησαν με το αίμα του Χριστού. Αυτό κάμνει τον άνθρωπον νά παραβλέπη την ακαταστασίαν που έχουν ενίοτε οι όμοιοι του εις την ενδυμασίαν των και την εξωτερικήν εμφάνισίν των, όπως και την αγροικίαν που χαρακτηρίζει ενίοτε τους λόγους και τους τρό­πους των. Το Άγιον Πνεύμα ενώνει όλους ημάς με την αγάπην ως τέκνα του ιδίου επουρανίου Πατρός και εν τω Ιησού Χριστώ μας διδάσκει να προσευχώμεθα, «Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς...». Ο Παράκλητος, το Άγιον Πνεύμα, το οποίον πληροί το σύμπαν, περνά από όλας τας πιστάς, πράους, ταπεινάς, καλάς και απλάς ανθρωπίνους ψυχάς και κατοικεί εις αυτάς και τας ζωογονεί και τας ενδυναμώνει. Γίνεται ένα πνεύμα με αυτάς και είναι δι’ αυτάς το παν -φως, δύναμις, ειρήνη, χαρά, επιτυχία εις τας επιχειρήσεις των και πάν ό,τι καλόν «δια πάντων χωρούν πνευμάτων νοερών καθαρών λεπτοτάτων» (Σ. Σολ. 7,23). «Και γάρ εν ενί Πνεύματι ημείς πάντες εφωτίσθημεν». Όλοι οι ευσεβείς είναι πλήρεις Πνεύματος Θεού όπως ο σπόγγος είναι πλήρης ύδατος. Το Άγιον Πνεύμα εκτελεί όλα τα θαύματα και τα θαυμά­σια. Το ίδιον Πνεύμα δίδει εις άλλους μεν δύναμιν, εις άλλους δέ έργα δυνάμεως. Αρκεί νά ομιλήσετε με πίστιν και δεν έχετε ανάγκην να στενοχωρήσθε δια την εκπλήρωσιν των λόγων σας- το Άγιον Πνεύμα θα φροντίση δι’ αυτό. Όπως όταν συνομιλούμεν με άλλους, ο αήρ που είναι παντού και πληροί τα πάντα χρησιμεύει ως μέσον μεταξύ των λόγων του ενός και των λόγων του άλλου, οι δε λόγοι του ενός φθάνουν εις την ακοήν του άλλου δια του αέρος, θα ήτο δε αδύ­νατον να ομιλήση και να ακούση κανείς άνευ του αέρος, τοιου­τοτρόπως και εις τα πνευματικά το Άγιον Πνεύμα, το Όποιον είναι πανταχού παρόν και πληροί τα πάντα είναι τοιούτον μέ­σον προκειμένου να επικοινωνήσωμεν με τους ασωμάτους. Και όπως δεν ημπορούμεν καθ' ολοκληρίαν να εννοήσωμεν πώς δια του αέρος οι λόγοι μας ακούονται από άλλους που ευρίσκονται, ενίοτε, μακράν, γνωρίζομεν όμως ότι ακούονται· τοι­ουτοτρόπως δεν εννοούμεν μεν πως οι Άγγελοι και οι Άγιοι ακούουν, δια του Αγίου Πνεύματος, τους κλαυθμούς των καρ­διών μας˙ γνωρίζομεν όμως ότι τους ακούουν. Και όπως εις την πρώτην περίπτωσιν είμεθα βέβαιοι ότι οι λόγοι μας ακού­ονται από τούς άλλους, από τάς απαντήσεις που λαμβάνομεν, τοιουτοτρόπως και εις την δευτέραν περίπτωσιν έχομεν την ιδίαν βεβαιότητα από τας απαντήσεις που λαμβάνομεν. Εις την πρώτην περίπτωσιν βλέπομεν το πρόσωπον, με το όποιον συνομιλούμεν, με τους σωματικούς μας οφθαλμούς˙ εις την δευτέραν βλέπομεν και πάλιν το πρόσωπον με το όποιον συνομι¬λούμεν με τους πνευματικούς μας οφθαλμούς. Τόσον εις τον σωματικόν, όσον και εις τον πνευματικόν οφθαλμόν παρουσιάζεται μία εικών -πρόσωπον ορατόν ή πρόσωπον αόρατον, πνεύμα. Δια τα σωματικά όντα υπάρχει η απόστασις, δια το Άγιον Πνεύμα όμως όχι. Ημπορούμεν και σκεπτόμεθα, διότι υπάρχει απεριόριστος Σοφία (Σκέψις), ακριβώς όπως ημπορούμεν και αναπνέομεν διότι υπάρχει απεριόριστος έκτασις αέρος. Δι' αυτόν τον λόγον αι φαειναί ιδέαι επι αντικειμένου τινός ονομάζονται εμπνεύσεις. Αι σκέψεις μας ρέουν διαρκώς χάριν εις την ύπαρξιν του απεριορίστου Πνεύματος της Σοφίας (Σκέψεως). Δι' αυτό ο Απόστολος λέγει: «Ουχ ότι ικανοί εσμέν αφ' εαυτών λογί σασθαί τι ως εξ εαυτών, αλλ' η ικανότης ημών εκ του Θεού» (Β' Κορ. 3,5). Δι' αυτό επίσης λέγει ο Σωτήρ: «Μη μεριμνήσητε πώς ή τί λαλήσετε· δοθήσεται γάρ υμίν εν εκείνη τη ώρα τί λα­λήσετε» (Ματθ. 10,19). Ώστε βλέπετε ότι η σκέψις και μάλιστα και αυτός ο λόγος (η έμπνευσις) έρχονται προς ημάς έξωθεν. Τούτο, βεβαίως, γίνεται όταν είμεθα εις κατάστασιν χάριτος και εις ανάγκην τινά. Αλλά και γενικώς εις την καθημερινήν ζωήν μας, όλαι αι φαειναί σκέψεις έρχονται από τον Φύλακά μας Άγγελον και από το Πνεύμα του Θεού. Ενώ τουναντίον αι ακάθαρτοι και σκοτειναί σκέψεις προέρχονται από την διεφθαρμένην μας φύσιν και από τον Πονηρόν, ο οποίος μας παρα­μονεύει πάντοτε. Πως λοιπόν οφείλει ο χριστιανός να πολιτεύ­εται; «Ο Θεός εστίν ο ενεργών εν ημίν» (Φιλ. 2,13). Γενικώς δε βλέπομεν εις το σύμπαν το βασίλειον της σκέψεως· εις την κατασκευήν ολοκλήρου του ορατού κόσμου, ιδιαιτέρως δε της γης· εις την στροφήν και την ζωήν της γήινης σφαίρας· εις την κατανομήν των στοιχείων -του φωτός, αέρος, ύδατος, γης, πυρός-, ενώ άλλα στοιχεία εδόθησαν εις τα ζώντα -τα πτηνά, τους ιχθύας, τα ερπετά, τα ζώα και τους ανθρώπους- και εκδηλώνονται εις την σοφίαν και την ευφυά αυτών κατασκευήν, τας ιδιότητας των, την φύσιν και τας συνήθειας των. Με ολί­γας λέξεις παντού βλέπομεν το βασίλειον της σκέψεως, ακόμη και εις αυτόν τον άψυχον λίθον και την άμμον. Όταν απαγγέλλης προσευχήν μακράν ενώπιον πολλών ανθρώπων, ο εχθρός προσπαθεί να ταράξη την καρδίαν σου και να σβήση τας λέξεις εις τα χείλη σου με την σκέψιν ότι οι άνθρωποι, ενώπιον των οποίων απαγγέλλεται η προσευχή, πολλάς λέξεις αυτής δεν εννοούν και είναι ανωφελής καταδαπάνησις καιρού η απαγγελία τοιούτων προσευχών. Τούτο όμως είναι μωρία. Διότι δεν λαμβάνεται υπ' όψιν το Άγιον Πνεύμα, ο Διδάσκαλος ούτος πάσης αληθείας. Μήπως εις τοιαύτας πε­ριπτώσεις τό Αγιον Πνεύμα μένει απαθές και δεν φωτίζει πάσαν ανθρωπίνην καρδίαν; Μήπως δε και συ δεν εδοκίμασες ποτέ την διαφώτισιν της καρδίας σου υπό του Αγίου Πνεύμα­τος; Κατ' αρχάς δεν ηννόεις και συ μερικάς λέξεις και φράσεις και έπειτα αιφνιδίως τό Άγιον Πνεύμα ήνοιξε τον νουν σου δια να ημπορής να εννοής τας εως τότε ακατανοήτους εκείνας λέ­ξεις και φράσεις -και φώς τοιούτον λοιπόν αίφνης φωτίζει την καρδίαν σου. Έσο βέβαιος ότι το ίδιον συμβαίνει και εις τους άλλους. Αναγίνωσκε με σταθεράν ψυχήν χωρίς καμμίαν οχληράν υποψίαν. Σπείρε τον σπόρον και ο Θεός θα φροντίση δια την αύξησίν του. Πόση διαφορά υπάρχει μεταξύ του καλού πνεύματος, του πνεύματος της ειρήνης, της γαλήνης, της χαράς, του φωτός, του ζωοπαρόχου πνεύματος· και του κακού πνεύματος, του πνεύματος της αμηχανίας, της πολυμεριμνησίας, της απογοητεύσεως, του σκότους, του πνεύματος το οποίον καταστρέφει την ψυχήν μου; Το πρώτον είναι το Πνεύμα του Θεού με το Οποίον ζώμεν, αναπνέομεν πνευματικώς, κινούμεθα, υπάρχομεν˙ το δεύτερον είναι το πονηρόν πνεύμα, ο Σατανάς. Εκείνος τα πάντα εποίησε δια τον Εαυτόν Του· και Εκείνος πρέπει να κατοική εντός μας, όχι δε ο πονηρός, αυτός ο φονεύς, ο κλέ­πτης, ο άρπαξ, ο απατεών. «Ελθέ και σκήνωσον εν ημίν»· «και προς αυτόν ελευσόμεθα και μονήν παρ' αυτώ ποιήσομεν» (Ιω. 14,23). «Ουκ οίδατε ότι ναός Θεού εστε και το Πνεύμα του Θεού οικεί εν υμίν;» (Α' Κορ. 3,16). Ο Θεός είναι απλούν και τελειότατον Όν, η καθαρωτάτη αγιότης· η καθαρωτάτη αγαθότης και αλήθεια· και δια να είμε­θα ηνωμένοι μετά του Θεού, δια να είμεθα εν πνεύμα μετ' Αυτού (διότι εξ Αυτού προερχόμεθα) οφείλομεν να αποκτήσωμεν, δια της χάριτος Αυτού, την τελειοτέραν απλότητα της αγαθότητος, αγιότητος και αγάπης. Όλοι οι άγιοι οι εν ουρανοίς εκαθαρίσθησαν δια του αίματος του Υιού του Θεού, δια του Αγίου Πνεύματος, και δεν έχουν ούτε σκιάν άμαρτίας εντός των. Εις τήν ζωήν αυτήν επάλαισαν και ενέκρωσαν την σάρκα των δια να καθαρίσουν τους εαυτούς των από παντός μολυσμού σαρ­κός και πνεύματος, «επιτελούντες αγιωσύνην εν φόβω Θεού» (Β' Κορ. 7,1), δια να είναι αιωνίως ηνωμένοι με το πανένδοξον Εκείνο Όν δια τούτο, επίσης, και η Εκκλησία υπάρχει επί της γης με όλους τους θεσμούς της, την ιεραρχίαν, τας ιεράς τελετάς, τα μυστήρια, τα έθιμα˙ομοίως δε η νηστεία ωρίσθη δια να καθαρίζη και αγιάζη τα τέκνα του Θεού και ενώνη αυτά με το παμμακάριστον Εκείνο Όν, το εν τη Αγία Τριάδι δοξαζόμενον, τον Πατέρα, τον Υιόν και το Άγιον Πνεύμα. Είθε το ζών ύδωρ του Αγίου Πνεύματος να πληρώση την καρδίαν μου και ποταμοί ύδατος ζώντος να ρεύσουν εκ της καρδίας μου προς δόξαν Θεού, και σωτηρίαν του λαού του Θεού. Δόξα εις την Παναγίαν Τριάδα. Αμήν. [1] Αγίου Ιωάννου Πρωθιερέως της Κροστάνδης, «Η εν Χριστώ Ζωή», εκδ. Το Περιβόλι της Παναγίας, Θεσσαλονίκη 2003, σσ. 27-33.

Άγιο Πνεύμα: Πρόσωπο ή δύναμη;

counter

Εδάφια που δείχνουν ότι είναι Πρόσωπο

1. Δεν είναι "η δύναμη τού Θεού" 2. Επιχειρήματα κατά προσώπου 3. Το Άγιο Πνεύμα είναι Πρόσωπο

Κάποιες ακραίες Προτεσταντικές αιρέσεις όπως η οργάνωση τής Σκοπιάς, διαστρέφει συστηματικά όλα σχεδόν τα Χριστιανικά δόγματα. Έτσι, είμαστε υποχρεωμένοι να εκθέτουμε αποδείξεις ακόμα και για τις σαφείς Χριστιανικές διδασκαλίες, όπως τα περί τού Αγίου Πνεύματος. Στη συγκεκριμένη μελέτη, θα δείξουμε από την Αγία Γραφή ότι το Άγιο Πνεύμα είναι Πρόσωπο, και όχι "η ενεργός δύναμη τού Θεού" όπως κακόδοξα ισχυρίζεται η Σκοπιά, και άλλες παρόμοιες αιρέσεις. 1. Το Άγιο Πνεύμα δεν είναι "η δύναμη τού Θεού" Αν και μόνο η δήλωση τής Εκκλησίας για κάποιο δόγμα αρκεί για την αποδοχή του, υπάρχουν σαφή εδάφια που αποδεικνύουν ότι το Άγιο Πνεύμα δεν είναι η δύναμη τού Θεού, μερικά από τα οποία θα παραθέσουμε εδώ δειγματοληπτικά. Θα αρχίσουμε με το Β΄ Κορινθίους 6/ς΄ 4-7. Εκεί λέει: "...αλλ' εν παντί συνιστώντες εαυτούς ως Θεού διάκονοι εν υπομονή πολλή εν θλίψεσιν εν ανάγκαις εν στενοχωρίαις εν πληγαίς εν φυλακαίς εν ακαταστασίαις εν κόποις εν αγρυπνίαις εν νηστείαις εν αγνότητι εν γνώσει εν μακροθυμία εν χρηστότητι εν Πνεύματι Αγίω εν αγάπη ανυποκρίτω εν λόγω αληθείας εν δυνάμει Θεού δια των όπλων της δικαιοσύνης των δεξιών και αριστερών". Στο χωρίο αυτό παρατηρούμε ότι ο απόστολος Παύλος, σε ένα σύνολο από πολλά διαφορετικά μεταξύ τους πράγματα, αναφέρει ξεχωριστά το "Άγιο Πνεύμα", από τη "δύναμη τού Θεού". Αν το Άγιο Πνεύμα ήταν η δύναμη τού Θεού, δεν θα τα ανέφερε και τα δύο, γιατί θα ήταν πλεονασμός. Ας δούμε μερικά ακόμα παρόμοια χωρία, όπου φαίνεται ότι άλλο είναι το Άγιο Πνεύμα, και άλλη η δύναμη τού Θεού: Ρωμαίους 15/ιε΄ 19: "εν δυνάμει σημείων και τεράτων εν δυνάμει Πνεύματος Θεού" Εδώ φαίνεται ότι το Άγιο Πνεύμα δεν είναι δύναμη τού Θεού, αλλά ΕΧΕΙ τη δύναμη τού Θεού, δηλαδή είναι ο φορέας της. Πρόκειται για τη δύναμη ΤΟΥ Πνεύματος, και όχι για το Πνεύμα - Δύναμη. Αντίθετα με τα παραπάνω, υπάρχουν στην Αγία Γραφή εδάφια που δείχνουν ότι ο Θεός είναι "δύναμη", και ειδικά ο Χριστός είναι η "δύναμη τού Θεού". Παρ' όλα αυτά, κανείς αιρετικός δεν τόλμησε να πει ότι ο Θεός ή ο Χριστός δεν είναι πρόσωπα! Ας δούμε δύο εδάφια: Ψαλμός 46/μς΄ 1: "Ο Θεός είναι καταφυγή ημών και δύναμις, βοήθεια ετοιμότατη εν ταις θλίψεσι". Α΄ Κορινθίους 1/α΄ 23,24: "Ημείς δε κηρύσσομεν Χριστόν εσταυρωμένον, Ιουδαίοις μεν σκάνδαλον, Έλλησιν δε μωρίαν, αυτοίς δε τοις κλητοίς Ιουδαίοις τε και Έλλησιν, Χριστόν Θεού δύναμιν και Θεού σοφίαν". Οι Χριστιανοί λοιπόν, κηρύττουν ότι η δύναμη τού Θεού είναι ο Χριστός, και όχι το Άγιο Πνεύμα. Και βεβαίως ο Χριστός είναι ΠΡΟΣΩΠΟ! 2. Επιχειρήματα τών αρνητών τής προσωπικότητας τού Αγίου Πνεύματος Για να είμαστε συνεπείς, θα πρέπει να πούμε ότι οι άνθρωποι αυτοί, παρασύρονται από κάποια εδάφια τής Αγίας Γραφής τα οποία δεν κατανοούν, αλλά τα ερμηνεύουν με προχειρότητα, και χωρίς τις προϋποθέσεις τής Χριστιανικής δογματικής. Για παράδειγμα, χρησιμοποιούν εδάφια όπως αυτό που λέει: "πληρούσθε Πνεύματος Αγίου", για να πουν ότι "ένα πρόσωπο δεν μπορεί να γεμμίζει τις καρδιές όλων, ούτε είναι κάτι που δίνεται με μέτρο". Αν όμως διάβαζαν την Αγία Γραφή με περισσότερη προσοχή, θα έβλεπαν ότι αυτά που λένε, αν και ισχύουν για τα υλικά πρόσωπα, δεν ισχύουν για τα πνευματικά. Τα ίδια λόγια χρησιμοποιεί η Αγία Γραφή για τον Πατέρα και τον Υιό, για τους οποίους όμως κανείς δεν διανοήθηκε να πει ότι δεν είναι πρόσωπα: "1. Έν αρχή ην ο Λόγος, και ο Λόγος ην προς τον Θεόν, και Θεός ην ο Λόγος… 4. Εν αυτώ ζωή ην, και η ζωή ην το φως των ανθρώπων… 9. Ην το φως το αληθινόν, ο φωτίζει πάντα άνθρωπον, ερχόμενον εις τον κόσμον… 11. εις τα ίδια ήλθεν, και οι ίδιοι αυτόν ου παρέλαβον. 12. Όσοι δε έλαβον αυτόν, έδωκεν αυτοίς εξουσίαν τέκνα Θεού γενέσθαι, τοις πιστεύουσιν εις το όνομα αυτού, 13. οι ουκ εξ αιμάτων, ουδέ εκ θελήματος σαρκός, ουδέ εκ θελήματος ανδρός, αλλ' εκ Θεού εγεννήθησαν.  14. Και ο Λόγος σαρξ εγένετο και εσκήνωσεν εν ημίν, και εθεασάμεθα την δόξαν αυτού, δόξαν ως μονογενούς παρά του Πατρός, πλήρης χάριτος και αληθείας" -Ιωάννης 1/α΄ 1,4,9-14. Πώς άραγε ο Χριστός ως πρόσωπο διαμερίζεται στους πιστούς που τον "λαμβάνουν" "μέσα τους"; "κατοικήσαι τον Χριστόν δια της πίστεως εν ταις καρδίαις υμών, εν αγάπη ερριζωμένοι και τεθεμελιωμένοι, ίνα εξισχύσητε καταλαβέσθαι συν πάσιν τοις αγίοις, τι το πλάτος και μήκος και ύψος και βάθος, γνώναί τε την υπερβάλλουσαν της γνώσεως αγάπην του Χριστού, ίνα πληρωθήτε εις παν το πλήρωμα του Θεού". -Εφεσίους 3/γ΄ 17-19. Ομοίως, πώς ο Χριστός και ο Θεός εφ' όσον είναι πρόσωπα, κατοικούν στην καρδιά μας, και μας "πληρώνουν" (μας γεμίζουν); Και αλλού ο απόστολος Παύλος, μας λέει για τον Ιησού Χριστό: "ότι εν αυτώ κατοικεί παν το πλήρωμα της θεότητος σωματικώς, και εστέ εν αυτώ πεπληρωμένοι…" -Κολοσσαείς 2/β΄ 9,10 ΄Όπως στο ανθρώπινο σώμα του Ιησού Χριστού ευδόκησε να κατοικήσει "ολόκληρο το πλήρωμα της Θεότητας" (Κολοσσαείς 1/α΄ 19), έτσι ευδοκεί να κατοικήσει ολόκληρη η Θεότητα στο σώμα των τελείων Χριστιανών.  Επειδή σε ό,τι μετέχει η κεφαλή της Εκκλησίας, ο Ιησούς Χριστός κατά φύσιν, στο ίδιο μετέχει και το σώμα του, (η Εκκλησία), κατά χάριν. Τόσο ο Πατέρας λοιπόν, όσο ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα, διαμερίζονται στις καρδιές τών πιστών, και μπορούν να παραμένουν πρόσωπα. Και για να δείξουμε πόσο αγνοούν την Αγία Γραφή οι άνθρωποι αυτοί, θα δείξουμε ένα εδάφιο, που λέει ότι ακόμα και ο Σατανάς μπορεί να γεμίσει την καρδιά κάποιου ανθρώπου: Είπεν δε Πέτρος: "Ανανία δια τι επλήρωσεν ο Σατάνας την καρδίαν σου ψεύσασθαί σε το Πνεύμα το Άγιον και νοσφίσασθαί σε από της τιμής του χωρίου;" -Πράξεις 5/ε΄ 3. 3. Το Άγιο Πνεύμα είναι Πρόσωπο Δεν φτάνει όμως να αποδεικνύουμε τα λογικά σφάλματα τών αρνητών τού Αγίου Πνεύματος. Για να τους βοηθήσουμε να το καταλάβουν, πρέπει να δείξουμε και αποδείξεις ότι το Άγιο Πνεύμα είναι πρόσωπο. Και το δύσκολο εδώ, δεν είναι να βρούμε τέτοια εδάφια στην Αγία Γραφή, αλλά είναι δύσκολο ποια εδάφια να πρωτογράψουμε, από τα χιλιάδες εδάφια που αποδεικνύουν ότι το Άγιο Πνεύμα είναι πρόσωπο. Ας παραθέσουμε εδώ μερικά χωρία δειγματοληπτικά: Ιωάννης 14/ιδ΄ 26: "Ο δε Παράκλητος, το Πνεύμα το ΄Αγιον ό πέμψει ο Πατήρ εν τω ονόματί μου, Εκείνος υμάς διδάξει πάντα και υπομνήσει υμάς πάντα ά είπον υμίν". Σύμφωνα με το εδάφιο αυτό, το Άγιο Πνεύμα διδάσκει, θυμίζει, και επιπλέον βοηθεί, καθώς είναι "Παράκλητος", δηλαδή: "Βοηθός". Πολύ σημαντικό είναι το ότι αναφέρεται ως: "Εκείνος", μια λέξη που μόνο σε πρόσωπο μπορεί να χρησιμοποιηθεί, όπως κάθε ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΑΝΤΩΝΥΜΙΑ. Ιωάννης 16/ις΄ 13,14: "Όταν δε έλθη Εκείνος, το Πνεύμα τής αληθείας, οδηγήσει υμάς εις πάσαν την αλήθειαν. Ου γαρ λαλήσει αφ' εαυτού, αλλ’ όσα αν ακούση λαλήσει και τα ερχόμενα αναγγελεί υμίν. Εκείνος εμέ δοξάσει, ότι εκ τού εμού λήψεται και αναγγελεί υμίν". Και πάλι εδώ το Άγιο Πνεύμα, αναφέρεται ως πρόσωπο με το: "Εκείνος", και επίσης "οδηγεί", "λαλεί", "αναγγέλει", "δοξάζει" και "λαμβάνει". Είναι πολύ ενδιαφέρον επίσης, το ότι αναφέρεται να έχει: "εαυτό" ("ου λαλήσει αφ' εαυτού"). Και κάτι που έχει "εαυτό", είναι Πρόσωπο! Πράξεις 8/η΄ 29: "Είπεν δε το Πνεύμα τω Φιλίππω: ΄΄πρόσελθε και κολλήθητι τω άρματι τούτω΄΄". Το Άγιο Πνεύμα "μιλάει" και διατάζει. Πράξεις 13/ιγ΄ 1 - 3: ΄΄Ήσαν δε εν Αντιοχεία κατά την ούσαν εκκλησίαν προφήται και διδάσκαλοι ό τε Βαρναβάς και Συμεών ο καλούμενος Νίγερ και Λούκιος ο Κυρηναίος, Μαναήν τε Ηρώδου τού τετράρχου σύντροφος, και Σαύλος. Λειτουργούντων δε αυτών τω Κυρίω και νηστευόντων,είπεν το Πνεύμα το Άγιον: "Αφορίσατε δή μοι τον Βαρναβάν και Σαύλον εις το έργον ό προσκέκλημαι αυτούς". Τότε νηστεύσαντες, και προσευξάμενοι και επιθέντες τας χείρας αυτοίς απέλυσαν΄΄. Και εδώ το Άγιο Πνεύμα "μιλάει", "προσκαλεί", και λέει: "αφορίστε για ΕΜΕΝΑ τον Βαρνάβα". Δηλαδή τι παραπάνω πρέπει να πει για να καταλάβει κάποιος ότι είναι "πρόσωπο"; Πράξεις 15/ιε΄ 28: "Έδοξεν γαρ τω Αγίω Πνεύματι και ημίν, μηδέν πλέον επιτίθεσθαι υμίν βάρος, πλην τών επαναγκές τούτων". Επίσης "δοκεί", δηλαδή "έχει γνώμη". Δεν είναι πρόσωπο; Ρωμαίους 8/η΄ 26,27: "Ωσαύτως δε και το Πνεύμα συναντιλαμβάνεται ταις ασθενείαις ημών, το γαρ τι προσευξόμεθα καθό δει ουκ οίδαμεν, αλλ’ αυτό το Πνεύμα υπερεντυγχάνει υπέρ ημών στεναγμοίς αλαλήτοις. Ο δε ερευνών τας καρδίας, οίδεν τι το φρόνημα του Πνεύματος, ότι κατά Θεόν εντυγχάνει υπέρ αγίων". Εντυγχάνει, σημαίνει: "ικετεύει", προσεύχεται θερμά. Πώς προσεύχεται μία δύναμη; Όλα αυτά είναι χαρακτηριστικά προσώπου. Πώς μπορεί να αντιληφθεί, να στενάξει, ή να έχει φρόνημα μια δύναμη; Α΄ Κορινθίους 2/β΄ 10, 11: "Ημίν δε ο Θεός απεκάλυψεν δια του Πνεύματος Αυτού, το γαρ Πνεύμα πάντα ερευνά και τα βάθη του Θεού. Τις γαρ οίδεν ανθρώπων τα τού ανθρώπου ει μη το πνεύμα του ανθρώπου το εν αυτώ; Ούτως και τα τού Θεού, ουδείς οίδεν ει μη το Πνεύμα τού Θεού". Το Άγιο Πνεύμα "ερευνά", και "γνωρίζει" (οίδεν). Α΄ Κορινθίους 12/ιβ΄ 11: "Πάντα δε ταύτα ενεργεί το εν και το αυτό Πνεύμα, διαιρούν ιδία εκάστω καθώς βούλεται". "Ενεργεί", "διαιρεί", και "ΒΟΥΛΕΤΑΙ". Όμως αν είναι δύναμη, δεν μπορεί να έχει ΒΟΥΛΗΣΗ. Εφεσίους 4/δ΄ 30: "Και μη λυπείτε το Πνεύμα το Άγιον του Θεού, εν ω εσφραγίσθητε εις ημέραν απολυτρώσεως". Επίσης, το Άγιο Πνεύμα ΛΥΠΑΤΑΙ. Δεν μπορεί μια δύναμη να λυπάται! Δεν νομίζουμε ότι είναι ανάγκη να αναφέρουμε περισσότερα. Από τα παραπάνω εδάφια, πιστεύουμε ότι είναι προφανής η πλάνη τών ανθρώπων εκείνων που θέλουν το Άγιο Πνεύμα να είναι απρόσωπη "δύναμη". Τους καλούμε να δεχθούν τα Χριστιανικά δόγματα, και να πάψουν να λυπούν το Άγιο Πνεύμα, δεχόμενοι διδασκαλίες δαιμονίων. 1. Το όνομα τού Αγίου Πνεύματος Στο βιβλίο τους με τον ατυχή τίτλο: "Πώς να συζητάτε λογικά από τις Γραφές", στη σελίδα 395, γράφουν: "Οι Άγιες Γραφές μας λένε το προσωπικό όνομα τού Πατέρα - Ιεχωβά. Μας πληροφορούν ότι ο Γιος είναι ο Ιησούς Χριστός. Αλλά πουθενά μέσα στις Γραφές δεν υπάρχει προσωπικό όνομα που να εφαρμόζεται στο Άγιο Πνεύμα". Κατ' αρχήν, το Γιαχβέ (κι όχι Ιεχωβά), όπως δείξαμε ήδη σε άλλες μελέτες, ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΟΝΟΜΑ, αλλά ΟΝΟΜΑ ΟΥΣΙΑΣ. Εκεί ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης μπορεί να δει ότι και τα τρία πρόσωπα τής Αγίας Τριάδος έχουν το ίδιο όνομα "Γιαχβέ". Όπως μπορεί να δει κάποιος και στο Ματθαίος 28/κη΄ 19: "...βαπτίζοντες αυτούς εις το όνομα τού Πατρός και τού Υιού και τού Αγίου Πνεύματος..." Το εδάφιο αυτό, δεν λέει "εις τα ονόματα". Λέει: "εις ΤΟ ΟΝΟΜΑ". Λέει ότι και ο Πατέρας, και ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα, έχουν ΕΝΑ ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ. Και το όνομα αυτό είναι το όνομα τής ουσίας τους [*], "Γιαχβέ". Όμως το ίδιο εδάφιο, μας αποκαλύπτει και τα 3 ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ονόματα τών τριών προσώπων: Πατέρας, Υιός, και Άγιο Πνεύμα. Μα τόση τύφλωση; Κανείς δεν τα βλέπει αυτά στην οργάνωση τής Σκοπιάς; Το Ιησούς Χριστός, είναι το όνομα τού Χριστού, ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΘΕΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ ΤΟΥ. Ως Θεός όμως, λεγόταν: "Υιός" και "Λόγος" (π.χ. Αποκάλυψις 19/ιθ΄ 13). Και μην πει κανείς ότι αυτά είναι τίτλοι. Στα Ελληνικά λέμε: "όνομα Ουσιαστικό". Και τα Ουσιαστικά είναι ΟΝΟΜΑΤΑ. Δεν μπορεί κανείς ξενόγλωσσος αιρετικός τού Μπρούκλυν να μας διαστρέψει τη γραμματική τής γλώσσας μας για να στηρίξει τις ψεύτικες διδασκαλίες του. Αυτά μπορεί να τα λέει σε άλλες χώρες που δεν ξέρουν Ελληνικά. Όχι όμως στην Ελλάδα. Μήπως όμως κάποιος "Μάρτυρας", (για να αποφύγει ότι στον Ματθαίο που παραθέσαμε μιλάει για το κοινό όνομα Γιαχβέ), μας πει, ότι η λέξη: "όνομα" δεν αναφέρεται στο κοινό όνομα "Γιαχβέ", αλλά στα "Πατέρας, Υιός και Άγιο Πνεύμα", και ότι με κάποιον (παράξενο) τρόπο, αναφέρεται στον Ενικό; Αν και αυτό δεν ισχύει, ακόμα και αν το δεχθούμε, βλέπουμε ότι και τότε θα δήλωνε τα: "Πατέρας, Υιός, και Άγιο Πνεύμα" ως ονόματα. Πώς λοιπόν λένε ότι το Άγιο Πνεύμα δεν είναι όνομα; Η ίδια η λέξη "Άγιο Πνεύμα", είναι ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΟΝΟΜΑ. 2. Η ανθρώπινη φύση τού Χριστού στα δεξιά τού Θεού Στην ίδια σελίδα τού ιδίου βιβλίου, λίγο πιο κάτω, λέει: "Το Πράξεις 7/ζ΄ 55, 56 αναφέρει ότι στον Στέφανο δόθηκε κάποια όραση τού ουρανού στην οποία είδε "τον Ιησού να στέκεται στα δεξιά τού Θεού". Αλλά δεν ανάφερε να είδε το άγιο πνεύμα. (Βλέπε επίσης Αποκάλυψις 7/ζ΄ 10. κβ΄ 1,3)." Σε αυτό έχουμε να πούμε τα εξής: Και στη μία περίπτωση, και στις άλλες τής Αποκάλυψης, δεν εμφανίζεται Ο ΘΕΟΣ ΧΡΙΣΤΟΣ δίπλα στον Πατέρα, ώστε να πρέπει να αναζητήσουμε το Άγιο Πνεύμα. Εμφανίζεται Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΧΡΙΣΤΟΣ πλάι στον Θεό. Και όταν μιλάμε για Θεό εδώ, μιλάμε για ολόκληρη τή Θεότητα, την Αγία Τριάδα. Στον Θεό Πατέρα, υπάρχει και το Πνεύμα Του, και ο Λόγος Του, όπως σε εμάς συνυπάρχει και ο λόγος μας και το πνεύμα μας. Και όπως δεν αναζητάει κάποιος από εμάς να δει χώρια το λόγο και χώρια το πνεύμα μας, δεν είναι απαραίτητο να εμφανίζονται ο Λόγος και το Πνεύμα τού Θεού χώρια. Ο Ιησούς (ή το Αρνίο) στέκεται πλάι στον Θεό ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΦΥΣΗ ΤΟΥ. Την ανθρώπινη φύση του ύψωσε στα δεξιά Του ο Θεός. Η Θεϊκή ήταν πάντα μέρος τής Θεότητας. Δες για παράδειγμα το Δανιήλ 7/ζ΄ 9, 13, 14. Εκεί πολλοί (ακόμα και απρόσεκτοι Ορθόδοξοι), νομίζουν ότι εμφανίζεται ο Πατέρας με τον Υιό. Όμως αν διαβάσουν προσεκτικά τα εδάφια, και τα συγκρίνουν με το Αποκάλυψις 1/α΄ 13-15 και με το Πράξεις 1/α΄ 9, θα καταλάβουν ότι εκεί είναι Ο ΥΙΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΦΥΣΗ ΤΟΥ, ΠΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΝΑΛΗΨΗ ΤΟΥ ΕΦΤΑΣΕ ΩΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ στα ύψη τής Θεϊκής του φύσης, δηλαδή "κάθισε στα δεξιά τού Θεού". Αυτό εξηγεί τα πάντα. Όμως οι οπαδοί τής Σκοπιάς δεν μπορούν να το καταλάβουν αυτό, επειδή νομίζουν ότι ο Χριστός μετά την ανάστασή του έπαψε να είναι άνθρωπος. Αυτό είναι που τους μπερδεύει σε όλα. Το επόμενο επιχείρημα που χρησιμοποιούν, παραθέτοντας από την Παπική Εγκυκλοπαίδεια, δεν τα σχολιάζουμε. Γιατί αν εμπιστεύονται την Παπική Εγκυκλοπαίδεια, γιατί δεν γίνονται Παπικοί; Αν λοιπόν θεωρούν την Εγκυκλοπαίδεια αυτή αναξιόπιστη σε όσα λέει, δεν μπορούν να την παραθέτουν ως αυθεντία. Αν πάλι τη δέχονται, ας δεχθούν και τον Πάπα. Εμείς ως Ορθόδοξοι, γνωρίζουμε ότι οι αναπόδεικτοι ισχυρισμοί που αναφέρονται εκεί, είναι λάθος. Αν τους θεωρούν σωστούς, ας μιλήσουν με στοιχεία, και όχι με απλές αναπόδεικτες αναφορές. 3. Άμεση και έμμεση ομιλία τού Αγίου Πνεύματος Στη σελίδα 341 τού ιδίου βιβλίου, γράφει τα εξής: "Ενώ μερικά εδάφια λένε ότι το πνεύμα "ελάλησε", άλλα εδάφια καθιστούν σαφές ότι αυτό έγινε μέσω αγγέλων ή ανθρώπων (Πράξεις δ΄ 24,25. κη΄ 25. Ματθ. ι΄19, 20 Παράβαλλε Πράξεις κ΄ 23 με κα΄ 10,11)." Στο πρώτο εδάφιο που παραθέτουν, αναφέρεται ότι ο Θεός μίλησε "δια στόματος Δαυίδ". Στο κη΄ 25,λέει ότι το Άγιο Πνεύμα λάλησε "στους πατέρες μας δια Ησαϊου τού προφήτου". Στο Ματθαίος ι΄ 19, λέει ότι το Άγιο Πνεύμα θα λαλεί μέσα στους Χριστιανούς όταν θα τους ανακρίνουν. Στο Πράξεις κ΄ 23 λέει ότι το Άγιο Πνεύμα σε κάθε πόλη "διαμαρτύρεται" στον Παύλο ότι τον περιμένουν δεσμά, και στο 21/κα΄ 10,11, αναφέρεται στον προφήτη Άγαβο, ότι τους έφερε προφητεία λέγοντάς τους "τάδε λέγει το Πνεύμα το Άγιον: τον άνδρα ου εστιν η ζώνη αύτη..." Με τα παραπάνω εδάφια, προσπαθούν να ξεφύγουν από τα εδάφια που δείχνουν ότι το Άγιο Πνεύμα ΜΙΛΑΕΙ. Αποπροσανατολίζουν τη συζήτηση για να ξεφύγουν. Όμως, προσέξτε! Το να χρησιμοποιεί κάποιον το Άγιο Πνεύμα για να μιλήσει, δεν σημαίνει ότι είναι απρόσωπο. Ούτε σημαίνει ότι πάντοτε χρησιμοποιεί κάποιον. Ακόμα και όταν χρησιμοποιεί κάποιον, ΜΙΛΑΕΙ ΣΕ ΑΥΤΟΝ. Προσέξτε για παράδειγμα, ότι για να στείλει τον Άγαβο, ΤΟΥ ΜΙΛΗΣΕ ("τάδε λέγει το Πνεύμα..."). Για να "διαμαρτυρηθεί" (να δώσει μαρτυρία) στον Παύλο σε κάθε πόλη, ΜΙΛΟΥΣΕ σε προφήτες. Μιλάει επίσης στην καρδιά τών αγίων, κράζοντας μεταξύ άλλων: "Αββά ο Πατήρ" (Γαλάτας 4/δ΄ 6,7). Το Άγιο Πνεύμα, σύμφωνα με τα εδάφια που είδαμε, μιλάει ΔΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΦΗΤΩΝ στο λαό, όμως ΜΙΛΑΕΙ ΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΠΡΟΦΗΤΕΣ. Για παράδειγμα, ας ξαναδούμε τα εξής εδάφια, για να κάνετε τις συγκρίσεις σας: Πράξεις 13/ιγ΄ 1 - 3: ΄΄Ήσαν δε εν Αντιοχεία κατά την ούσαν εκκλησίαν προφήται και διδάσκαλοι ό τε Βαρναβάς και Συμεών ο καλούμενος Νίγερ και Λούκιος ο Κυρηναίος, Μαναήν τε Ηρώδου τού τετράρχου σύντροφος, και Σαύλος. Λειτουργούντων δε αυτών τω Κυρίω και νηστευόντων,είπεν το Πνεύμα το Άγιον: "Αφορίσατε δή μοι τον Βαρναβάν και Σαύλον εις το έργον ό προσκέκλημαι αυτούς". Τότε νηστεύσαντες, και προσευξάμενοι και επιθέντες τας χείρας αυτοίς απέλυσαν΄΄. Και εδώ το Άγιο Πνεύμα "μιλάει", "προσκαλεί", και λέει: "αφορίστε για ΕΜΕΝΑ τον Βαρνάβα". Δηλαδή τι παραπάνω πρέπει να πει για να καταλάβει κάποιος ότι είναι "πρόσωπο"; Εδώ μιλάει σε ΠΡΟΦΗΤΕΣ, και παρατηρούμε ότι στους προφήτες μιλάει ΑΜΕΣΑ ΩΣ ΠΡΟΣΩΠΟ. Στον λαό, πάλι ως πρόσωπο μιλάει, αλλά όχι άμεσα, αλλά δια τών προφητών. Και εδώ έχουμε ιστορική αφήγηση. Δεν έχουμε προσωποποίηση. Στην αφήγηση μιλάμε με γεγονότα, και όχι με προσωποποιήσεις. Μια απρόσωπη δύναμη, δεν μιλάει για τον ΕΑΥΤΟ ΤΗΣ, ούτε άμεσα, ούτε έμμεσα. Δεν μιλάει καθόλου. 4. Περί προσωποποιήσεων Στο ίδιο βιβλίο τους: "Πώς να συζητάτε λογικά από τις Γραφές", στη σελίδα 395, αφού παραθέτουν περιληπτικά μερικά από τα σημεία που αναφέρουμε στην προηγούμενη μελέτη μας, που δείχνουν το Άγιο Πνεύμα να μιλάει, να βοηθάει, να προσεύχεται, να λυπάται κλπ, (δηλαδή να ενεργεί ως πρόσωπο), γράφουν: "...τα πρώτα εδάφια που παραθέτονται εδώ, χρησιμοποιούν ένα σχήμα λόγου προσωποποιώντας το άγιο Πνεύμα τού Θεού, την ενεργό του δύναμη, όπως επίσης η Αγία Γραφή προσωποποιεί τη σοφία, την αμαρτία, το θάνατο, το νερό και το αίμα" Στα παραπάνω λοιπόν, έχουμε να παρατηρήσουμε τα εξής: 1. Στην απάντησή τους στα επιχειρήματά μας τής προηγούμενης μελέτης μας, ενώ εμείς δείξαμε εδάφιο που αποδεικνύει ότι το Άγιο Πνεύμα ΔΕΝ είναι η δύναμη τού Θεού, αυτοί δεν έχουν να δείξουν ούτε ένα που να δηλώνει ότι το Άγιο Πνεύμα είναι "δύναμη Θεού". Το παραπάνω βιβλίο τους, δεν έχει ούτε ένα τέτοιο εδάφιο. 2. Λένε ότι τα εδάφια που αποδεικνύουν το Άγιο Πνεύμα ως πρόσωπο, είναι ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ μιας δυνάμεως. Χωρίς αποδείξεις όμως. Με την ίδια λογική, πώς ξέρουν ότι τα εδάφια που αναφέρουν πιο πάνω, που λένε ότι το Άγιο Πνεύμα "γεμμίζει", "βαπτίζει" και "χρίει" τους Χριστιανούς, δεν είναι ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΕΙΣ; Γιατί να δεχθούμε το ένα και όχι το άλλο το αντίθετο; 3. Όμως εμείς θα τους κάνουμε τη χάρη να απαντήσουμε και σε αυτό. Δηλαδή, ΝΑ ΑΠΟΔΕΙΞΟΥΜΕ ότι δεν πρόκειται για προσωποποιήσεις, όταν η Αγία Γραφή αναφέρει το Άγιο Πνεύμα με χαρακτηριστικά Προσώπου. Πράγματι, υπάρχουν εδάφια που προσωποποιούν την αμαρτία, το θάνατο, το νερό, την σοφία και το αίμα. Ας τα δούμε, και ας τα συγκρίνουμε με τα σχετικά εδάφια με το Άγιο Πνεύμα: Ρωμαίους 5/ε΄ 21. 6/ς΄ 12 7/ζ΄ 9,11: "ινα ωσπερ εβασιλευσεν η αμαρτια εν τω θανατω ουτως και η χαρις βασιλευση δια δικαιοσυνης εις ζωην αιωνιον δια Ιησου Χριστου του Κυριου ημων... μη ουν βασιλευετω η αμαρτια εν τω θνητω υμων σωματι εις το υπακουειν αυτη εν ταις επιθυμιαις αυτου... εγω δε εζων χωρις νομου ποτε ελθουσης δε της εντολης η αμαρτια ανεζησεν εγω δε απεθανον... η γαρ αμαρτια αφορμην λαβουσα δια της εντολης εξηπατησεν με και δι’ αυτης απεκτεινεν" Στα παραπάνω εδάφια, παρατηρούμε ότι πράγματι έχουμε για την αμαρτία κάποιες προσωποποιήσεις. Η αμαρτία εκεί βασιλεύει, ξαναζεί, εξαπατά. Προσοχή όμως! Όλα αυτά, βρίσκονται μέσα ΣΤΟ ΙΔΙΟ ΣΥΜΦΡΑΖΟΜΕΝΟ, ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΗ. Εδώ ο Παύλος, εμφανίζει την αμαρτία σαν μια απατηλή βασίλισσα. Και όλες οι προσωποποιήσεις, συμπεριλαμβάνονται στην ίδια αυτή εικόνα. Σε άλλα σημεία τής Αγίας Γραφής, ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΟΙ ΙΔΙΕΣ ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΕΙΣ για την αμαρτία. Ακόμα και στο ίδιο αυτό βιβλίο τής προς Ρωμαίους, όπου γίνεται η παρομοίωση, δεν εμφανίζεται η αμαρτία να μιλάει, ούτε να έχει συναισθήματα όπως το Άγιο Πνεύμα σε πλήθος εδαφίων. Αντιθέτως, το Άγιο Πνεύμα, όχι μόνο σε ένα βιβλίο τής Γραφής όπου γίνεται ειδική προσωποποίηση, αλλά ΠΑΝΤΟΥ ΟΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ, έχει χαρακτηριστικά προσώπου. Ακόμα και στις Πράξεις, που είναι ΙΣΤΟΡΙΚΟ βιβλίο, και δεν αναφέρει προσωποποιήσεις, αλλά ιστορικά γεγονότα!!! Εκεί το Άγιο Πνεύμα αναφέρεται σαφώς να μιλάει και να διατάζει, χωρίς να υπάρχει προσωποποίηση, γιατί είναι ιστορικό γεγονός! (Πράξεις 8/η΄ 29. 13/ιγ΄ 1 - 3). Ας δούμε τον θάνατο: Ρωμαίους 5/ε΄ 14: "αλλ' εβασιλευσεν ο θανατος απο Αδαμ μεχρι Μωσεως και επι τους μη αμαρτησαντας επι τω ομοιωματι της παραβασεως Αδαμ ος εστιν τυπος του μελλοντος" Στα πλαίσια τής ίδιας παραπάνω προσωποποίησης, ο Παύλος εδώ, πάλι παρουσιάζει τον θάνατο ως "συμβασιλέα" τής αμαρτίας. Πάλι δηλαδή για την ίδια προσωποποίηση μιλάμε, και μάλιστα με πολύ πιο περιορισμένο "εύρος" εκφράσεων, απ' ότι κάνει με την αμαρτία. Αλλά και εδώ επίσης, πάλι ο θάνατος δεν εμφανίζεται προσωποποιημένος να μιλάει. Ούτε να έχει συναισθήματα. Ούτε αυτό συμβαίνει παντού, όπως στο Άγιο Πνεύμα. Ας δούμε το νερό και το αίμα: Α΄ Ιωάννου 5/ε΄ 8: "και τρεις εισιν οι μαρτυρουντες εν τη γη το πνευμα και το υδωρ και το αιμα και οι τρεις εις το εν εισιν" Έχουμε κι εδώ μια φευγαλέα προσωποποίηση, όπου το νερό μαρτυρεί. Και πώς μαρτυρεί; Δια τής θέας. Βλέποντάς το ΕΜΕΙΣ λαμβάνουμε τη μαρτυρία. Δεν του αποδίδεται εδώ χαρακτηριστικό προσώπου. Ομοίως και το αίμα. Για το αίμα έχουμε επίσης και το: Εβραίους 12/ιβ΄ 24: "και διαθηκης νεας μεσιτη Ιησου και αιματι ραντισμου κρειττον λαλουντι παρα τον Αβελ". Εδώ αν και δεν λέει άμεσα ότι το αίμα λαλεί, μας παραπέμπει στη Γένεση 4/δ΄ 10, όπου ο Θεός είπε στον Κάιν, ότι το αίμα τού Άβελ "βοά" εκ τής γης προς τον Θεό για δικαίωση. Και είναι σαφής ο λόγος τής προσωποποίησης αυτής. Το αδικοχυμένο αίμα, είναι μια πρόκληση μπροστά στον Θεό. Σαν να του φωνάζει για δικαιοσύνη. Είναι και εδώ σαφές, ότι δεν δίνεται στο αίμα χαρακτηριστικό προσώπου άμεσα, αλλά ΒΛΕΠΟΝΤΑΣ ΤΟ Ο ΘΕΟΣ λαμβάνει αυτή τη "βοή". Προσέξτε ως εδώ, όλα όσα εξετάσαμε, πόσο περιορισμένα προσωποποιούνται. Σε ελάχιστα σημεία, και ελάχιστες φορές, εμφανέστατες ότι είναι μεταφορικές εκφράσεις. Όπως είδαμε όμως στην προηγούμενη μελέτη μας, το Άγιο Πνεύμα, ΠΑΝΤΟΥ προσωποποιείται, και μιλάει, και ΟΛΟΙ το αναφέρουν με χαρακτηριστικά προσώπου. Από τον Χριστό ως τους αποστόλους. Ακόμα και σε ιστορικές αφηγήσεις τών Πράξεων, όπου δεν χωρούν προσωποποιήσεις. Γιατί άραγε στις Πράξεις, δεν αναφέρονται αυτά τα υπόλοιπα προσωποποιημένα; Και γιατί ακόμα και ο Παύλος το κάνει αυτό μόνο στην προς Ρωμαίους επιστολή του και όχι και στις άλλες; (Γιατί στην προς Εβραίους που προσωποποιεί το αίμα τού Άβελ, όχι μόνο δεν το κάνει ευθέως, αλλά παραθέτει μάλλον από τη Γένεση). Και ο Ιωάννης που αναφέρει το "ύδωρ" και το "αίμα" ότι "μαρτυρούν", το κάνει με την ίδια έννοια που σήμερα στα δικαστήρια αναφέρεται η λέξη: "πειστήριο". Δεν αποδίδεται κατ' ανάγκην ιδιότητα προσώπου σε κάποιο άψυχο αποδεικτικό μέσο, παρ' όλα αυτά "μαρτυρεί". Πουθενά όμως δεν αναφέρονται όλα αυτά να μιλούν. Αντιθέτως, το Άγιο Πνεύμα ΠΑΝΤΟΥ ΜΙΛΑΕΙ, και συμπεριφέρεται ως πρόσωπο. Ας δούμε και τη σοφία: Α΄ Κορινθίους 1/α΄ 24: "αυτοις δε τοις κλητοις ιουδαιοις τε και ελλησιν Χριστον Θεου δυναμιν και Θεου σοφιαν" Τι έχουμε εδώ; Προσωποποίηση τής Σοφίας; Φυσικά! Ο Χριστός είναι η Σοφία τού Θεού, ο Λόγος Του. Και βέβαια η Σοφία είναι ζωντανή. Είναι ο Χριστός η Σοφία τού Θεού! Όπως σαφώς μας το δείχνει και η προφητεία στις Παροιμίες 8/η΄ και 9/θ΄. Και έτσι δικαίως εδώ και στις Παροιμίες προσωποποιείται η Σοφία τού Θεού, ο Χριστός (Δες και Α΄ Κορινθίους 1/α΄ 30, Λουκάς 11/ια΄ 49 και Λουκάς 7/ζ΄ 35). Η Σοφία τού Θεού λοιπόν, δεν πρέπει να μπει στα παραδείγματα που παραθέτουν οι Πνευματομάχοι, επειδή πράγματι αποτελεί ΠΡΟΣΩΠΟ. Όμως αν προσέξουμε λίγο το εδάφιο αυτό που παραθέσαμε πιο πάνω (Α΄ Κορινθίους 1/α΄ 24), θα δούμε ότι ο Χριστός εκτός από Σοφία, αναφέρεται και Θεού Δύναμις (!!!) Μήπως λοιπόν και ο Χριστός δεν είναι πρόσωπο, αλλά απρόσωπη δύναμη; Τι έχουν να μας πουν οι Πνευματομάχοι; Υπάρχει εδάφιο που λέει τον Χριστό "δύναμη τού Θεού". Κανένα εδάφιο όμως δεν λέει το Άγιο Πνεύμα "δύναμη Θεού". Γιατί άραγε; Με βάση όλα αυτά που παραθέσαμε πιο πάνω, παρακαλούμε με πολλή αγάπη τους Πνευματομάχους να ξαναδιαβάσουν πάλι την προηγούμενη μελέτη μας, όπου παρουσιάσαμε τα εδάφια που δείχνουν ότι το Άγιο Πνεύμα είναι πρόσωπο. Τώρα που έχουν υπ' όψιν τους τις προσωποποιήσεις τής Αγίας Γραφής, θα είναι σε θέση να συγκρίνουν και να κρίνουν πόσο διαφορετικές είναι αυτές από τις αναφορές στο Άγιο Πνεύμα. Γιατί το θέμα εδώ, δεν είναι να επιβάλλει κάποιος τα δικά του επιχειρήματα, αλλά ΝΑ ΑΠΟΔΕΙΧΘΕΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ! Και όποιος έχει σύνεση, αυτό το κατανοεί και ενεργεί ανάλογα. Για δική του ευλογία. *Λέγοντας "όνομα ουσίας", είναι προφανές ότι μιλάμε για όνομα τών ακτίστων ενεργειών που είναι "αχώριστες με την ουσία", και όχι για την ουσία αυτή καθεαυτή, καθώς η ίδια η ουσία τού Θεού είναι αμέθεκτη και απερίγραπτη (Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς: "Περί Ακτίστων Ενεργειών" 8). Ν.Μ.-Ο.Ο.Δ.Ε